Δευτέρα, 20 Μαρτίου 2017

Η επανάσταση των παιδιών (με αφορμή το 1ο Φεστιβάλ Αποδοχής στο Ναύπλιο)

Χθες το αισθάνθηκα για άλλη μια φορά. Ενέργεια; Προσδοκία; Κάποιοι το λένε “πεταλούδες” στο στήθος. Ναι. Αυτό το αίσθημα έρχεται όταν βλέπω κάτι μπροστά μου να γεννιέται και να δυναμώνεται.Όταν κάτι ξεκινάει και φέρει "Ζωή"
Καθώς έβλεπα τον κόσμο του Ναυπλίου, τους γονείς και τους μαθητές, συγκεντρωμένους στην πλατεία έξω από το σχολείο για να γιορτάσουν την Αποδοχή και την Αλληλεγγύη, σε αυτό το 1ο Φεστιβάλ που διοργανώνει το 3ο ΔΣ Ναυπλίου, ήθελα να αγκαλιάσω ένα δέντρο που υπήρχε πίσω από τη σκηνή και να κλάψω πάνω του.

Μέσα σε όλα εκείνα τα εξαιρετικά που έγιναν, θα ξεχωρίσω την κατάθεση στεφανιού από τους μικρούς μαθητές του 3ου Δημοτικού Σχολείου Ναυπλίου στο άγαλμα που έχει φτιάξει η κοινότητα των Γεωργιανών που  ονομάζεται : "Μητέρα Πατρίδα/Χαμένες πατρίδες". Και εκτός από το στεφάνι τα παιδιά άφησαν στο βάθρο τις ζωγραφιές τους και τις κάρτες τους με τις ευχές για Αποδοχή και Αγάπη ανάμεσα στους ανθρώπους.
Τα παιδιά εχθές ήταν στην πρώτη γραμμή τω δράσεων: στα εργαστήρια, στον συντονισμό, στα περίπτερα ενημέρωσης που είχαν στήσει, το ίδιο και στην παρέλαση.

“Άραγε μπορεί μια  επανάσταση να ξεκινήσει από τα παιδιά;” αναρωτήθηκα καθώς παρατηρούσα τα αναψοκοκκινισμένα πρόσωπά τους να χορεύουν όλα μαζί, στο ρυθμό των αφρικάνικων κρουστών.
..
Θυμήθηκα τότε...κάπου στο 2001.. καινούρια ωρομίσθια δασκάλα της ζωγραφικής, να θυμώνω και να στεναχωριέμαι για εκείνα τα παιδιά... τα παιδιά “φαντάσματα” όπως αισθάνθηκα χθες στην ομιλία μου να τα ονομάσω.. Εκείνα που δεν έπιαναν πολύ χώρο στην αίθουσα διδασκαλίας και περνούσαν απαρατήρητα τον περισσότερο χρόνο, αλλά τα βλέμματα όλων στρέφονταν πάνω τους, ασυνείδητα,  όταν είχε γίνει μια διάρρηξη ή μια κλοπή στο σχολείο. Ο θυμός μου και η στεναχώρια μου με είχαν κάνει επιδεικτικά να διαλέγω στα κενά και στα διαλείμματα να πίνω τον καφέ μου μαζί τους στο παγκάκι του προαυλίου. Μεγάλο "σχολείο" για τους εκπαιδευτικούς  το παγκάκι στο προαύλιο. Σε αυτό πάνω έμαθα πόσο δύσκολο είναι να είσαι παιδί από “Άλλη” χώρα. Εκεί τα "άλλα", μου έλεγαν τον πόνο της καρδιά τους και μου έδειχναν τη θλίψη τους.
 Εκεί άκουσα για την Ιστορία της Εντόνας, παιδί της Α`Γυμνασίου όπου ένας αστυνομικός της είχε κάνει σωματικό έλεγχο ενώ γυρνούσε σπίτι της από το σχολείο, ενώ ακόμα  φόραγε τη σχολική τσάντα στην πλάτη. Εκεί μου μίλησε ο Ρομπέρτο για τη ματαίωση που είχε αισθανθεί όταν έχασε τη “Σημαία” αν και ήταν ο καλύτερος μαθητής του σχολείου. Αν και ήταν μόλις 6 χρόνια στην Ελλάδα.
Και οι μαμάδες... Πόσο σκληρές μπορούσαν να γίνουν με αυτά τα παιδιά. Τι και αν τα δικά τους παιδιά ήταν παραβατικά;. Αυτό δεν τις εμπόδιζε να μαζεύουν υπογραφές για να τα διώξουν,από το σχολείο τα “άλλα”..τα “ξένα”..λες και δεν ήταν και αυτά παιδιά ... αλλά κάποια αδέσποτα..

Είχα λίγες εμπειρίες από την τάξη και πολύ λιγότερες με πολυπολιτισμικές τάξεις. Σε εκείνο το σχολείο είχα αισθανθεί ανήμπορη από την πρώτη στιγμή, λες και με είχαν  πετάξει με βία στον βαθύ Ωκεανό χωρίς σωσίβιο.
Και την στιγμή εκείνη που συνειδητοποίησα πως στο συγκεκριμένο σχολείο ήμουν μόνη και πως δεν ήταν στις προτεραιότητες των συναδέρφων μου να γεφυρωθούν οι διαφορές, τότε αποφάσισα να κολυμπήσω. Στα βαθιά.

Η ιδέα ενός Φεστιβάλ όπου με αφορμή και μέσο την Τέχνη, τα παιδιά των Ελλήνων θα συνεργάζονταν με τα παιδιά των μεταναστών και μετά θα παρουσίαζαν τα έργα τους στους γονείς και στους εκπαιδευτικούς, δεν ξέρω καν αν γεννήθηκε πραγματικά σαν ιδέα. Απλά μια μέρα αποφάσισα να το κάνω. Και το έκανα.
Ένας τεράστιος μουσαμάς με γκράφιτι ζωγραφίστηκε από τα παιδιά. Μια έκθεση ζωγραφικής με τα έργα τους στόλισαν το σχολείο μέσα και έξω. Μια αυθόρμητη συναυλία όπου εγώ έπαιζα κουτσά στραβά την κιθάρα και τα παιδιά τραγουδούσαν σε ελληνικά αλλά και στη νοηματική...Μια αυθόρμητη παράσταση με ταμπλό βιβάν όπου τα παιδιά σατίριζαν γνωστούς πινάκες ζωγραφικής. Αυτά ήταν το 1ο Φεστιβάλ "μας".
Μη με ρωτάτε. Δεν ξέρω πως τα συντόνισα αυτά. Δεν είχα παρακολουθήσει ούτε ενα σεμινάριο με βιωματικές ή καινοτόμες δράσεις. Απλά έγιναν . Απλά τα παιδιά το έκαναν.

Τις ίδιες πεταλούδες αισθάνθηκα και τότε, Και στο Ίλιον αργότερα σε ανάλογες δράσεις. Και στο Μενίδι. Αν και η ιδέα πήρε άλλη μορφή.. αν και περισσότερα άτομα μπήκαν στο οργανωτικό, οι πεταλούδες παραμένουν.

Νομίζω πως η ιδέα πρέπει να διαχυθεί.

Σχολικά Φεστιβάλ. Που θα διοργανώνονται από το ίδιο το σχολείο και τα μέλη της. Όχι από δήμους. Όχι από παρατάξεις ή από οργανώσεις. Ένα Φεστιβάλ Αποδοχής της κοινότητας. Που ενώνει εκείνους που δεν πιστεύουν στις πολιτισμικές διαφορές. Ή εκείνους που θέλουν να καταλάβουν, έστω.
Κάποιοι θα τα ονόμαζαν  αντιφασιστικά αυτά τα Φεστιβάλ. Αλλά εμείς θα τα πούμε Τέχνης γιατί οι λέξεις που κουβαλούν το “αντί” είναι και οι ίδιες επιθετικές.
Φεστιβάλ Τέχνης και Αποδοχής και Αλληλεγγύης, και Αγάπης.
Η επανάσταση των παιδιών;

Ελένη Καραγιάννη
Μια δασκάλα ζωγραφικής


ΥΓ. Ένα Μεγάλο Μπράβο και ένα Μεγάλο Ευχαριστώ στην Χρύσα Σαββάκη που επέτρεψε στην καρδιά της να της κάνει "κλίκ" η ιδέα των Φεστιβάλ Αποδοχής πριν κάποια χρόνια. Και που δούλεψε σκληρά για να ωριμάσουν οι συνθήκες για να οργανώσει το πρώτο με το σχολείο της, το 3ο ΔΣ Ναυπλίου. (Περισσότερες φωτογραφίες από το Φεστιβάλ θα δείτε: ΕΔΩ )
Εύχομαι του χρόνου τέτοια εποχή να έχουν ξεκινήσει τέτοιοι μικροί πυρήνες αποδοχής της Κοινότητας σε κάθε γωνιά της χώρας.







Σάββατο, 4 Φεβρουαρίου 2017

Οι μαθητές του 5ου Γυμνασίου Ηλιουπόλεως μιλάνε για το περιστατικό στο Πέραμα

Το κείμενο για το περιστατικό στο Περάμα, εκτός από viral έγινε και θέμα για προτζεκτ σε σχολεία.
Ήταν πολύ συγκινητικό για εμένα να ξέρω πως τόσο σε σχολικές τάξεις, όσο και σε οικογένειες, το κείμενο διαβάστηκε και έγινε το ερέθισμα για να μάθουν κάποια παιδιά ένα κομμάτι από τη σύγχρονη ιστορία που συμβαίνει αυτή τη στιγμή στη χώρα τους...

Είναι από τις στιγμές που με έκαναν να αισθανθώ πως κάτι καλό έχει συμβεί τελικά με την απόφασή μου αυτή να εκφραστώ με αφορμή το Πέραμα.

Τα παρακάτω σημειώματα τα έλαβα από τους μαθητές του 5ο Γυμνάσιο Ηλιούπολης.
Τη δράση αυτή τη συντόνισε η εκπαιδευτικός Οικιακής Οικονομίας, Δώρα Βάκα.

Τους ευχαριστώ πολύ για την εμψύχωση που μου χάρισαν!!!!!













Παρασκευή, 27 Ιανουαρίου 2017

Στο Πέραμα

Αυτό το κείμενο όπως και όλα τα άλλα, αναρτήθηκε στην ανοικτή, δημόσια και ελεύθερη σελίδα μου σε αυτόν εδώ το χώρο, με πολύ θάρρος και παρρησία. Την τελευταία φορά που έγραψα για την εκπαίδευση των παιδιών των προσφύγων δέχθηκα “προειδοποιήσεις”. Είμαι επικηρυγμένη βλέπετε στις σελίδες της Χρυσής Αυγής και στις σελίδες της “σοβαρής” Χρυσής Αυγής. Αλλά δυστυχώς δεν φοβάμαι. Δυστυχώς. Για αυτο θα συνεχίσω να μιλάω. Ξέρω. Δεν επιτρέπεται αυτήν την εποχή. Ιδιαίτερα σε γυναίκες. Όμως θα το κάνω.
Δεν μπορώ να μην το κάνω. Γιατί θα έρθει το πλήρωμα του χρόνου και η ψυχή μου θα με ρωτήσει: “Μίλησες ; Υπερασπίστηκες τον αδύναμο;”
Σήμερα ήμουν μάρτυρας σε μια από τις πιο θλιβερές εικόνες της ζωή μου. Προπηλακισμοί. Χαστούκια. Μπουνιές. Βρισιές. Ουρλιαχτά. Υστερίες. Τεντωμένα πρόσωπα. Υψωμένες γροθιές.
Μέσα και έξω από τον ιερό χώρο ενός σχολείου.
Γιατί;
Για να μην έρθουν στην απογευματινή βάρδια ενός δημόσιου ελληνικού σχολείου κάπου 20-25 παιδιά του πολέμου. Παιδιά που έχουν επιβιώσει από οβίδες, από μισαλλοδοξία, από φανατισμό, από πείνα, από δίψα, από το κρύο, από τη θάλασσα. Παιδιά τραυματισμένα στη ψυχή και στο σώμα.
Παιδιά . Παιδιά. Παιδιά γαμώτο. Παιδιά.
Δεν θα πω πολλά όμως για τον Υπόδικο. Παρά μόνο πως ούτε επιθετικότητα ήταν αυτο που έκανε. Ούτε καν βία. Ήταν ένα χορευτικό. Μια περφόρμανς. Ένα σκετς. Αγανακτισμένος έσπρωχνε την πόρτα του σχολείου για να μπει τελικά μέσα, να κάνει μια στροφή σα να χόρευε ζεϊμπέκικο και στη συνέχεια να αποχωρήσει. Το ξύλο στις δασκάλες και στους δασκάλους το έριξαν οι συνοδοί του.
Ολα αυτά που σας περιγράφω έγιναν μπροστά στα μάτια κάποιων παιδιών που δεν είχαν προλάβει να αποχωρήσουν από το σχολείο. Έκλαιγαν αυτά τα παιδιά. Είδαν τον Κύριο και την Κυρία τους, τους δασκάλους τους, να τρώνε σφαλιάρες και σπρωξίματα.
Γιατί;
Πως θα παρηγορήσουμε αυτά τα παιδιά.;
Ποιος θα τους εξηγήσει; Τι να τους εξηγήσει;
Για αυτά τα παιδιά δεν γίνεται όλο αυτο; Για να τα προστατεύσουμε;.
Γιατί έπρεπε να γίνει όλο αυτο;
Το υπόλοιπο μήνυμά μου αφορά στους γονείς του σχολείου. Και κάθε σχολείου. Ιδιαίτερα εκείνους που ήμασταν μαζί στη συζήτηση. Ξέρω πως το σχόλιό μου θα φτάσει στα χέρια τους. Θέλω να τους πω πως δεν έχω θυμό γι αυτους. Έχω θυμό μόνο σε όσους εκμεταλλεύονται τα συναισθήματά τους.
Γιατί τα ξέρω τα συναισθήματά τους. Ήμουν κοντά τους τα τελευταία 19 χρόνια. Ήμουν κοντά τους όταν έχασαν τη δουλειά τους. Όταν μαζί με τους άλλους συναδέρφους μαζέψαμε λίγα χρήματα για να τους πληρώσουμε το κομμένο ρεύμα. Ήμουν εκεί κοντά στην μητέρα που κακοποιήθηκε από έναν βάναυσο σύζυγο και με άφησε να της κρατήσω το χέρι. Ήμουν κοντά τους στην αγωνία τους για τον μέλλον το δικό τους και των παιδιών τους. Δεν θα τους κατηγορήσω. Γιατί τους κατανοώ. Ξέρω. Ειλικρινά ξέρω τις δυσκολίες , τις αγωνίες και τον πόνο της ψυχής τους. Και το λέω χωρίς ίχνος ειρωνείας. Ξέρω το βάρος του να μεγαλώνεις παιδιά σε αυτές τις δύσκολες εποχές της χολέρας. Της φτώχειας. Της ψυχικής ανέχειας. Ξέρω. Ήμουν εκεί όταν εκμυστηρεύτηκαν τις αγωνίες τους. Πήρα τα παιδιά τους αγκαλιά όταν μάτωναν τα γόνατά τους στο προαύλιο και ζητούσαν τη μαμά. Μέχρι να έρθει η μαμά, ήμουν εγώ εκεί για εκείνα. Χωρίς φόβο τα πήρα αγκαλιά όταν έβραζαν από πυρετό. Πολλές φορές κόλλησα τις ασθένειές τους. Τις γρίπες τους. Τα δερματικά τους. Τα παράσιτά τους. Ναι . Τα Ελληνάκια έχουν από ολα αυτα. Αλλά δεν σταμάτησα ούτε στιγμή να είμαι εκεί σαν δεύτερη Μητέρα για αυτα. Τα αγαπάω τα παιδιά τους. Μάλιστα τα πιο μικρά, μερικές φορές μπερδεύονται και με φώναζαν μαμά. Αλήθεια. Το κάνουν αυτο οι πολύ μικροί μαθητές.
Και θα συνεχίσω να τα αγαπάω και να διαθέτω την αγκαλιά μου και την ψυχή μου για αυτά. Γιατί έχω επιλέξει να είμαι Δασκάλα. Είναι δύσκολο να είσαι δάσκαλος. Γιατί βλέπεις να κυλάει η ιστορία μπροστά σου και πολλές φορές είναι πέρα από τις δυνάμεις σου να αλλάξεις το ελάχιστο.Όμως αυτό δεν είναι αλήθεια. Έτσι νόμιζα. Έτσι ήθελαν να με κάνουν να νομίζω . Ότι είμαι θύμα. Ότι δεν μπορώ να αλλάξω πολλά. Είναι ψέμα όμως. Μπορώ να αλλάξω τη μοίρα μου. Μπορώ να αλλάξω τη μοίρα των μαθητών μου. Μπορώ να συμβάλω λίγο. Ένα μικρο βηματάκι προς μια πιο ανθρώπινη ζωή.
Πιο ανθρώπινη ζωή.
Και γι αυτόν τον λόγο θα συνεχίζω να αγκαλιάζω τα παιδιά τους όταν έχουν πυρετό και να βρίσκομαι δίπλα στις μητέρες αυτές όταν θα θέλουν υποστήριξη. Θα το κάνω..Με όλη μου την καρδιά.
Θα το κάνω όμως και για τα παιδιά των προσφύγων .
Δεν υπάρχει ούτε μια περίπτωση να μην το κάνω και για τα παιδιά των προσφύγων.
Ξέρετε γιατί;
Για ένα μόνο λόγο.
Για να αλλάξω τον κόσμο. Αυτό με ενδιαφέρει μόνο.
Δυστυχώς αυτο με ενδιαφέρει μόνο.
Γιατί ο Δαρβίνος είπε, πως τα είδη που δείχνουν Συμπόνια στα αδύναμα μέλη της αγέλης, είναι τα είδη που επιβιώνουν. Είναι τα είδη που κατακτούν το κόσμο. Τα δυνατά είδη. Αυτά τα είδη στο βασίλειο της φύσης επιβιώνουν. Όχι τα βίαια. Όχι εκείνα που αφήνουν πίσω στο πέρασμά τους και έξω από την αγέλη τον αδύναμο. Αλλά αυτά που κάνουν χώρο.
Χώρο.
Θα ήθελα να είμαστε μαζί σε αυτό το Μεγάλο και Ιερό σκοπό. Μια αγκαλιά. Για να αλλάξουμε τον κόσμο. Για να γίνουμε λίγο πιο δυνατοί και λίγο πιο θωρακισμένοι και προετοιμασμένοι για τα επόμενα δύσκολα χρόνια που έρχονται. Σε αυτές τις φήμες πολέμου και σε αυτο το χωνευτήρι ψυχών που έχει καταντήσει ο κόσμος θέλω ειλικρινά να είμαστε μαζί και να αγκαλιάσουμε τους αδύναμους.
Για να αλλάξουμε τον κόσμο.
Θα έρθετε;
Ελένη Καραγιάννη
Εκπαιδευτικός εικαστικής αγωγής
Συντονίστρια Εκπαίδευσης Σχιστού


Δευτέρα, 27 Ιουνίου 2016

Ελληνικό σχολείο. Όπως λέμε φυλακές Κορυδαλλού;

Παρακάτω θα βρείτε το κείμενο που έγραψα στο ένθετο της Αυγής, για την Εκπαίδευση, το ΠΑΙΔΕΙΑ & ΚΟΙΝΩΝΙΑ (τεύχος 109).

Οι παρακάτω  σκέψεις προέκυψαν μετά από την επίσκεψή μου στην φυλακή του Κορυδαλλού σε ενα πρόγραμμα υποστήριξης των οροθετικών κρατουμένων που διοργανώνει η Θετική Φωνή.
Αν κάποιοι θεωρήσουν "βλάσφημη" την απόπειρά μου αυτή να συγκρίνω το σχολείο με τις φυλακές, λυπάμαι.
Κάποιοι άλλοι και θέλω να πιστεύω οι περισσότεροι θα "καταλάβουν".

Ακολουθεί το άρθρο μου:

Ελληνικό σχολείο. Όπως λέμε φυλακές Κορυδαλλού;




Τη χρονιά που πέρασε είχα την ευκαιρία μαζί με μέλη του συλλόγου οροθετικών Θετική φωνή και μέλη  από το  Δίκτυο Τέχνης και Δράσης να βρεθούμε μέσα στο νοσοκομείο των φυλακών του Κορυδαλλού για να ζωγραφίσουμε κάποιους  τοίχους μαζί με τους κρατούμενους. Εκτός από τη δράση αυτή, προσπάθησα να συνδέσω το μάθημα των εικαστικών και τους μαθητές μου με τους ανθρώπους  που κρατούνται εκεί.  Μπορεί να  ακούγεται κάπως αιρετικό, αλλά είχε αποτέλεσμα γιατί βοήθησε τα  μικρά παιδιά να δείξουν με έναν ενεργητικό τρόπο, αποδοχή σε μια ευπαθή ομάδα. Και απο την άλλη πλευρά, το άβατο της φυλακής γέμισε με χρώματα και παιδικές “φωνές”: «Θα τα καταφέρεις!» είπε ο μικρός Γιάννης της Γ` τάξης και ο 40χρονος Κώστας που κουβαλάει το βάρος των 7 χρόνων εγκλεισμού, της τοξικοεξάρτησης και του HIV,  δάκρυσε και αισθάνθηκε για λίγο σημαντικός και πως Ναι, μπορεί να τα καταφέρει. Μαζί με  άλλους κρατούμενους  ανταπέδωσαν κάρτες με ευχές και συμβουλές που τις έδειξα με τη σειρά μου στα παιδιά.
Τι δουλειά έχουν οι ζωγραφιές των παιδιών στα χέρια κακοποιών;” είπε ένας γονέας.  Αυτές οι ζωγραφιές ήταν μια  μικρή  πράξη δημοκρατίας. Με αυτές παραβιάσαμε λίγο την εσωστρέφεια  του ελληνικού σχολείου και τα παιδιά έμαθαν πως ο Λόγος  και οι Πράξεις τους έχουν αξία και μπορούν να επιδράσουν πάνω στις ζωές άλλων ανθρώπων.
Το Ελεύθερο  και  Ανοικτό σχολείο της κοινότητας, το Δημοκρατικό σχολείο, το σχολείο της Ειρήνης, της Αλληλεγγύης, της Ισότητας,της Αποδοχής, κ.α. είναι ιδέες  που  ακούμε πολύ συχνά τα τελευταία χρόνια από πολλές πλευρές, επίσημες και μη  και όλο και πιο συχνά προσφέρονται ανάλογες θεωρητικές επιμορφώσεις.
Πόσο απέχει όμως η θεωρία από την πράξη; Πρόκειται για ένα ακόμα εκπαιδευτικό trend όπως τόσα άλλα που έχουν  αντιμετωπιστεί επιδερμικά;
Προσωπικά στέκομαι κριτικά απέναντι σε όλη αυτήν την τάση. Έχω αναθεωρήσει και έχω συνειδητοποιήσει πως στο παρελθόν υπηρέτησα σχολεία που μπορεί να μιλούσαν για το Ελεύθερο και Ανοικτό Σχολείο,  αλλά μόνο αυτό δεν ήταν στην σχολική ρουτίνα τους.
Μέσα από αυτό το άρθρο έχω να δηλώσω πως ήταν σοκαριστική η διαπίστωση του πόσα πολλά κοινά σημεία  υπάρχουν ανάμεσα στα δύο αυτά  ιδρύματα, το ένα των φυλακών και το άλλο του σχολείου. Ξεχώρισα και παραθέτω κάποια από αυτά.
Αρχικά οι ομοιότητες είναι στο χώρο. Μια γκρίζα ώχρα κάλυπτε όλους τους τοίχους. Το γνωστό χρώμα του Δημοσίου. Ο εξοπλισμός και οι παλαιές αίθουσες ήταν επιφορτισμένες με πολλές προσπάθειες ανακαίνισης. Έβλεπες σε διάφορα σημεία εικόνες αγίων μαζί με εικόνες εθνικών ηρώων. Οι φυλακές όπως και τα σχολεία έχουν κάγκελα, φράχτες, λουκέτα, σιδερένιες πόρτες και προστατευτικά τείχη. Όχι, δεν με τρόμαξαν οι εικόνες του «κολαστηρίου», γιατί έχω δει πολλά ελληνικά σχολικά κτίρια τα τελευταία 18 χρόνια της διδακτικής εμπειρίας μου, που ήταν πιο  βρώμικα, πιο μουχλιασμένα και πιο σκοτεινά.
Ομοιότητες υπήρχαν στα μέτρα ασφαλείας. Όπως στις φυλακές έτσι και στα σχολεία, κανείς δεν μπορεί να βγει όπως και κάνεις δεν μπορεί να μπει. Οι γονείς και στα δύο «ιδρύματα» δεν έχουν ελεύθερη πρόσβαση να δουν τα παιδιά τους. Θέλεις ειδική άδεια ή να έχεις προσκληθεί από κάποιον δάσκαλο ή τον διευθυντή. Για λόγους ασφάλειας και τάξης φυσικά.  Μέσα σε αυτόν τον περιορισμό κυκλοφορούν κάποιοι φύλακες εφημερεύοντες. Όπως στα σχολεία έτσι και στις φυλακές, αυτά τα άτομα ελέγχουν να μην βγει κάποιος έξω, περιορίζουν τους χώρους που μπορεί να κινούνται οι κρατούμενοι και επιβλέπουνν ώστε  να μην βλάψει ο ένας τον άλλον.
Το διάλειμμα. Όπως και στα σχολεία έτσι και στις φυλακές υπάρχουν συγκεκριμένες ώρες όπου οι έγκλειστοι επιτρέπεται να έχουν ελεύθερη ώρα και να κάνουν αυτό που επιθυμούν. Τις υπόλοιπες ώρες μένουν κλειδωμένοι στα κελιά τους. Μόνο για ειδικούς λόγους υγείας ή για να χρησιμοποιήσουν το μπάνιο  επιτρέπεται να βγουν. Ακόμη και σε αυτές τις ελεύθερες ώρες όπως και οι μαθητές, οι κρατούμενοι δεν μπορούν να μετακινηθούν όπου θέλουν στον χώρο παρά μόνο εκεί που τους έχουν υποδείξει οι εφημερεύοντες  φύλακες.
Εδώ υπάρχει μια διαφορά γιατί στην ελεύθερη ώρα στις φύλακες, επιτρέπεται στους κρατούμενους να έχουν κάποιες δραστηριότητες που θα τους βοηθήσουν να εκτονωθούν. Για παράδειγμα ακούνε δυνατά τη μουσική που τους αρέσει ( πχ trance) και γράφουν, ζωγραφίζουν, κάνουν γυμναστική, παίζουν ποδόσφαιρο κ.α.. Σχεδόν καθημερινά στις φυλακές μπαίνουν ομάδες σαν και τη δική μας για να κάνουν κάποια δραστηριότητα (τέχνης, υποστήριξης, ενημέρωσης κ.α.) Στα σχολεία στα διαλείμματα δεν συμβαίνει αυτό και  συνήθως απαγορεύεται τα παιδιά να χρησιμοποιούν πράγματα που μπορεί να τα τραυματίσουν, όπως μπάλες, πλαστελίνες, παιχνίδια και  πινέλα. Γενικά στα διαλείμματα τα παιδιά δεν επιτρέπεται να κάνουν οτιδήποτε δημιουργικό, παρά μόνο να τρέχουν και να πέφτει το ένα πάνω στο άλλο. (Σε σχολείο που έχω δουλέψει απαγόρευαν στα παιδιά να τρώνε στο υπαίθριο  γηπεδάκι του σχολείου για να μην το λερώσουν) .
 Μπορώ να πω και άλλες πολλές ομοιότητες και διαφορές. Τι νόημα έχει να κάνω αυτή τη «βλάσφημη» σύγκριση; Ίσως έχει νόημα οι χώροι  ενός σωφρονιστικού ιδρύματος να είναι  ανέκφραστοι και  αδιάφοροι. Ίσως να έχει νόημα οι εργαζόμενοι εκεί να είναι μετρημένοι και αυστηροί. Ίσως οι δομές εκεί να έχει νόημα που είναι περιοριστικές και αποτρεπτικές.(Ίσως και όχι).
Στο σχολείο όμως τι νόημα έχουν τα κάγκελα; Τα ελεγχόμενα  «επισκεπτήρια» των γονέων; Οι ψυχροί διάδρομοι και οι τακτοποιημένες μόνο με τα απαραίτητα αίθουσες; Ελπίζω να μην μου καταλογίσετε πως δεν αναγνωρίζω την ευθύνη των εκπαιδευτικών για την ασφάλεια των παιδιών. Απλά αναφέρομαι στους τρόπους που έχουμε επιλέξει να εφαρμόζουμε την ασφάλεια αυτή.
Έχω την εντύπωση πως όλη αυτή η συζήτηση για το Δημοκρατικό σχολείο δεν θα γίνει πρακτικά εφικτή εάν δεν αρχίσουμε να αναγνωρίζουμε τα κενά της δημοκρατίας και τις κρυφές διαστάσεις της  καταστολής στις πρακτικές που εφαρμόζουμε στο ελληνικό σχολείο. Μέσα σε όλον αυτόν το διάλογο έχουμε ξεχάσει να δώσουμε Λόγο και Χώρο στα παιδιά. Έχουμε ξεχάσει τις ανάγκες τους. Το δικαίωμα να εκφράζονται. Την επιθυμία τους να κινηθούν, να πάρουν πρωτοβουλίες, να περπατήσουν, να παίξουν, να ουρλιάξουν,  να νιώσουν το σώμα τους και την ελευθερία μέσα σε αυτό, αντίθετα καταπιέζονται σε ένα στείρο ίδρυμα όπου «τα πάντα Μη». Επίσης αναρωτιέμαι γιατί η δημοκρατικότητά μας σταματά στους γονείς και σε αυτούς στερούμε το δικαίωμα να έχουν λόγο και ενεργητική παρουσία μέσα στο χώρο που μεγαλώνουν ψυχικά και σωματικά τα παιδιά τους; Οι ρόλοι σαφώς και είναι διακριτοί αλλά γιατί θεωρούμε επιτυχία και καλή διοίκηση το να κρατάς τους γονείς «μακριά από τα πόδια σου;» Γιατί φοβόμαστε να παραδεχτούμε πως κάποια από τα σπουδαιότερα εκπαιδευτικά μοντέλα που εφάρμοσαν τις δημοκρατικές αρχές  δεν έγιναν από τους εκπαιδευτικούς  ή τα υπουργεία, αλλά σε συνεργασία με τους γονείς; (πχ Reggio Emilia).
Έχει νόημα να συγκρίνω το σχολείο με τις φύλακες, γιατί  ο Χώρος είναι ζωντανός, και τα κτίρια  έχουν  φωνή. Ο χώρος είμαστε εμείς. Είναι η εικόνα και η ομοίωσή μας. Δεν είναι μεταφυσικό, δεν είναι φενγκ σουι, είναι πραγματικότητα. Όπως τα ρούχα που φοράμε έτσι και οι τοίχοι εκφράζουν ιδεολογίες, αλλά εκφράζουν και παθογένεια. Ο χώρος είναι μια οντότητα και σύμφωνα με τον Vygotsky, μετά τον εκπαιδευτικό και τον συμμαθητή, είναι ο τρίτος δάσκαλος του παιδιού στο σχολικό περιβάλλον.
Μέσα σε αυτούς τους τοίχους λοιπόν  μεγαλώνουμε  παιδιά με την αισθητική και την οργάνωση ενός σωφρονιστικού ιδρύματος. Τι πολίτες προσδοκούμε να βγουν από εκεί; Εκτός και αν τελικά αυτήν την Ψυχοσύνθεση θέλουμε να δημιουργήσουμε, δηλαδή παιδιά κρατούμενους, υποταγμένα, εγκλωβισμένα  ανάμεσα σε γκρι ανέκφραστα κτίρια και εφημερεύοντες που καραδοκούν με  επίπληξη και τιμωρία. (Ακόμα έχω στα αυτιά μου την θυμωμένη  φωνή της γυμνάστριας να απειλεί πως όποιο παιδί φάει το κολατσιό του στο  υπαίθριο γηπεδάκι του σχολείου, θα τιμωρηθεί).
Μα εμείς τους δίνουμε ελευθερία μέσα από τα μαθήματά μας, μπορεί να πει κάποιος. Εγώ λέω πως και εκεί κρατούμενους φτιάχνουμε.  Εγκλωβισμένα παιδιά  σε παρωχημένα βιβλία, αποκομμένα από τον πραγματικό κόσμο και την σύγχρονη ιστορία, παιδιά απενεργοποιημένα και παθητικά, παιδιά κομπάρσους σε σπουδαία ανθρωπιστικά project που τον πρώτο και τον τελευταίο λόγο έχουμε εμείς οι δάσκαλοι, για το μπράβο των συμβούλων, για το χαρτί της βεβαίωσης και για να εμπλουτίζουν τα βιογραφικά τους οι  διευθυντές των σχολείων. Φτιάχνουμε γιορτούλες μιας ημέρας, ή μίας ώρας, με το σπουδαίο αντιρατσιστικό μήνυμα, για να τις φωτογραφίσουμε και να τις αναρτήσουμε σε σελίδες και μετά να επιστρέψουμε στην  απάθεια και τον ρατσιστικό λόγο που εκφράζουμε ανοικτά κατά των μαθητών εκείνων  που  δεν ταιριάζουν στα μαθητικά καλούπια  της κανονικότητας, που καταπιέζονται και αντιδρούν πολλές φορές με ασυνείδητους ακόμα και αυτοκαταστροφικούς τρόπους .
Πως θα αλλάξει;  Όσα σεμινάρια και όσα άρθρα και αν γραφτούν εάν ο ίδιος ο δάσκαλος δεν θέσει τα ερωτήματα, δεν αλληλεπιδράσει θετικά με ΌΛΑ τα μέλη της σχολικής κοινότητας, εάν δεν σταθεί κριτικά απέναντι σε αυτό το  εχθρικό για την παιδική ηλικία σχολείο που υπηρετεί, εάν δεν συνειδητοποιήσει πως και ο ίδιος είναι φυλακισμένος σε ένα σύστημα κακοποιητικής  Κανονικότητας, εάν δεν ζητήσει στην πράξη να ακουστεί η φωνή του, εάν δεν αντιδράσει σε αυτές τις παρωδίες συλλόγων διδασκόντων όπου του έχουν επιβάλει τον  παθητικό ρόλο του ακροατή ανακοινώσεων,  τότε φοβάμαι πως δεν θα βρεθούν πρακτικές και ειλικρινείς εφαρμογές για ένα Ανοικτό και Δημοκρατικό σχολείο.
Και κλείνοντας, η πιο μεγάλη διαφορά είναι πως οι φυλακισμένοι του Κορυδαλλού ξέρουν πως είναι φυλακισμένοι.
Καιρός να αναζητήσουμε όλοι την ευθύνη που μας αναλογεί.


Ελένη Καραγιάννη
Εικαστικός/ εκπαιδευτικός εικαστικής αγωγής
Ιδρυτικό μέλος στο Δίκτυο Τέχνης και Δράσης


 Περισσότερα για το Δίκτυο Τέχνης και Δράσης αλλά και τη δράση στις φυλακές μπορείτε να βρείτε σε αυτόν τον σύνδεσμο: http://projectsballoons.blogspot.gr/p/blog-page_37.html

Δευτέρα, 20 Ιουνίου 2016

Καλλιεργώντας τη φαντασία, τη δημιουργικότητα και τη γνώση στα παιδιά: Προτάσεις των εκπαιδευτικών

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ & ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ
47η  & 48η ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΝ. ΑΤΤΙΚΗΣ


ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ47ης: Παρδάλη Μαρία
          ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 48ης: Κυριάκη Σπυριδούλα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ

Καλλιεργώντας τη φαντασία, τη δημιουργικότητα  και τη γνώση στα παιδιά:      Προτάσεις των εκπαιδευτικών



Η σπουδαιότητα της Εικαστικής Αγωγής στην ολόπλευρη ανάπτυξη του παιδιού- Ο ρόλος του Καλλιτέχνη εκπαιδευτικού. Εισηγήτρια: Ελένη Καραγιάννη

Χειροτεχνία ή Εικαστική έκφραση; Ιδέες οργάνωσης για την τάξη  και το προαύλιο. Εργαστήριο με  «ανοικτά» υλικά.
Εμψυχώτρια: Ελένη Καραγιάννη


Είχα την τιμή να με προσκαλέσουν οι σχολικές σύμβουλοι κ. Μ. Παρδάλη και κ. Σ. Κυριάκη για να παρουσιάσω εισήγηση και εικαστικό-βιωματικό εργαστήριο σε ημερίδα για εκπαιδευτικούς, σχετικά με τη δημιουργικότητα στο σχολειο.

Στην εισήγηση προσπάθησα να απαντήσω με επιχειρήματα στο επίκαιρο ερώτημα: Μπορεί ο ρόλος και η ουσία του εκαπιδευτικού μιας καλλιτεχνικής ειδικότητας, δηλαδή ένας  Καλλιτέχνης παιδαγωγός, να υποκατασταθεί από μια άλλη ειδικότητα χωρις βιωματική σχέση με την τέχνη;
Χρειαζόμαστε τελικά την Τέχνη και τον Καλλιτέχνη παιδαγωγό στο σχολείο;

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Παρακάτω θα βρείτε το υλικό που χρησιμοποιήθηκε για την εισήγηση:


Βίντεο 1 : Α student named Art (greek subtitles)



Βίντεο 2: Οι καρτέλες Power point που χρησιμοποίησα. Εκεί θα βρείτε και τη βιβλιογραφία.

video

Κείμενο: Η ΚΟΚΚΙΝΗ ΚΟΥΚΛΑ ΤΗΣ ΜΑΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΆ ΠΑΙΔΙΑ
               Πατήστε εδώ: ΕΔΩ

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ΒΙΩΜΑΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ.

Στο βιωματικό εργαστηριο που ακολούθησε, επιχείρησα να δημιουργηθεί κάτι σαν την προσομοίωση του εργαστηρίου που κάνω στα παιδιά στην ώρα της Εικαστικής αγωγής, πάνω στο μοντέλο των σχολείων  της Reggio Εmilia. 
Στόχος ήταν να αντιληφθούν οι συνάδερφοι πόσο παιδαγωγική είναι η ελεύθερη χρήση των υλικών. 
Στο τέλος έγινε καταγραφή-αξιολόγηση του εργαστηρίου και βγήκαν φοβερές διαπιστώσεις. Τους ζήτησα να παρατηρήσουν τη δική μου συμπεριφορά/στάση, να αφουγκραστούν τα δικά τους συναισθήματα, αλλά και τις φάσεις της σκέψης τους που τους οδήγησαν στα συγκεκριμένα έργα κ.α. 
Πιστεύω πως οι συνάδερφοι συνειδητοποίησαν τη διαφορά του Παιδικού έργου τέχνης από το έργο που έχει δημιουργηθεί για να καλύψει την αισθητική των ενηλίκων, κατάλαβαν πως δεν είναι τόσο δύσκολο να οργανώσεις εικαστική γωνιά στην τάξη και πως προκάτ-πρακτικές όπως ο επιχρωματισμός της φωτοτυπίας, πόσο πολύ "καταπιέζουν" τη δημιουργικότητα των παιδιών.

Παρακάτω θα βρείτε έργα των εκπαιδευτικών που έγιναν κατά τη διάρκεια του εργαστηρίου:.


































Δευτέρα, 6 Ιουνίου 2016

Βραβεία WOW (καλής συμπεριφοράς για το μάθημα των Εικαστικών)

 ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ: WOW

2016-Με χαρά σας ανακοινώνουμε πως φέτος διακρίθηκαν τα τμήματα Δ1          και  Ε

2015-Με χαρά σας ανακοινώνουμε πως φέτος διακρίθηκαν τα                            τμήματα Δ και Β2.



Μάιος 2015.
Από φέτος ξεκίνησε στο μάθημα της Εικαστικής Αγωγής ο Θεσμός των ΒΡΑΒΕΙΩΝWOW!

Σκοπός των βραβείων είναι να επιβραβεύεται η καλή συμπεριφορά της ομάδας, η προσήλωση που δείχνουν καθώς εργάζονται στις εικαστικές εργασίες και η επιμέλεια που δείχνουν στην καθαριότητα και την τακτοποίησή της τάξης μετά το μάθημα.

Οι κανόνες που πρέπει να τηρούνται μέσα στην τάξη είναι τρεις : 
Ησυχία,  Προσοχή, Καθαριότητα.






Το τμήμα που θα καταφέρει να τηρήσει και τους 3 αυτούς κανόνες θα πάρει το Xρυσό βραβείο WOW ( 15 πόντοι) . Εάν τηρήσουν τους 2 παίρνουν τοΑργυρό ( 10 πόντοι) και αν τηρήσουν μόνο έναν από τους κανόνες παίρνουν το Xάλκινο ( 5 πόντοι)

Υπάρχει η ευελιξία πως εάν η απόδοσή τους είναι ανέλπιστα καλή να πάρουν ένα έξτρα βραβείο. Αν πάλι είναι άσχημη, ανάλογα με την ένταση π.χ.της φασαρίας, χάνουν πόντους που αφαιρούνται από την καρτέλα τους και προστίθενται στην καρτέλα του τμήματος  με τους περισσότερους πόντους.

Η αξιολόγηση της συμπεριφοράς τις περισσότερες φορές γίνεται από τους ίδιους τους μαθητές καθώς θα κλιθούν να απαντήσουν στο τέλος της ώρας ερωτήματα τύπου: Ποιο βραβείο πιστεύετε πρέπει να πάρει η ομάδα σήμερα; Συνήθως τα παιδιά είναι ειλικρινή και αξιολογούν τη συμπεριφορά της ομάδας αντικειμενικά και πολλές φορές κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας θέτουν καινούριους στόχους .

Τρία λεπτά πριν λήξει η ώρα, τα παιδιά ενημερώνονται λεκτικά, είτε με αντίστροφη μέτρηση, είτε με κάποια χαρακτηριστική μουσική και άλλοτε με το τυμπανάκι-ντενεκεδάκι που έχω φτιάξει για τέτοιους σκοπούς.
Μόλις ακούσουν  το χαρακτηριστικό ήχο ξέρουν  πως έχουν λίγα  λεπτά στη διάθεσή τους για να τακτοποιήσουν τους πάγκους εργασίας , να μαζέψουν ότι έχει πέσει στο πάτωμα και να καθίσουν στη θέση τους για να τους ανακοινωθεί το βραβείο.
Είναι δυο οι κατηγορίες των διαγωνιζόμενων, Τα τμήματα που έχουν μια ώρα την εβδομάδα και τα τμήματα με δύο ώρες.



Στο τέλος του διαγωνισμού, στο τέλος της χρονιάς, βγαίνει ένα τμήμα νικητής από κάθε κατηγορία.

Τι κερδίζουν τα παιδιά;

Τον τίτλο του τμήματος με την καλύτερη συμπεριφορά της χρονιάς που ανακοινώνεται στην προσευχή από το μικρόφωνο σε όλους τους συμμαθητές τους ή ανά τμήμα.
Γίνεται η απονομή των βραβείων και τα δυο τμήματα νικητές θα προσκληθούν στο τελικό πάρτι που θα γίνει στην αίθουσα των εικαστικών με μουσική και λιχουδιές που θα φέρει η δασκάλα των εικαστικών.

Είναι ένας εύκολος τρόπος για να δοθεί ένα ακόμα κίνητρο στα παιδιά για να συνεργαστούν μεταξύ τους αλλά και με τη δασκάλα/λο . Γίνεται ένα καθημερινό παιχνίδι που δεν παίρνει πολύ χρόνο και διευκολύνει τον δάσκαλο στο να ελέγξει τη τάξη χωρίς να χρειάζεται πάντα να φωνάζει ή να χρησιμοποιεί τη βαθμολογία ως απειλή.
Δοκιμάστε το κι εσείς. Λειτουργεί και σε μικρότερες ομάδες παιδιών πχ. σε μια οικογένεια.


Παρακάτω θα δείτε κάποιες από τις φωτογραφίες του πάρτι.